Sojusze na chwilę

Gdy patrzę na program tegorocznej Letniej Akademii Jazzu w Łodzi, przypomina mi się cytat z filmu „Forrest Gump” o pudełku czekoladek. Gdyby ktoś wybierał się tam na koncerty festiwalowe bez sprawdzania, jakie grupy w kolejnych tygodniach występują, pewnie mocno by się zdziwił rozpiętością stylistyczną. To zaś można skojarzyć z innym filmowym cytatem. Adaś Miauczyński w „Dniu świra” mówił o słuchaniu muzyki „od Cockera do Mozarta”. Wersja tych słów, która odnosiłaby się do łódzkiego festiwalu, brzmiałaby tak: „od Turnaua do bolera”. W pudełku czekoladek marki Letnia Akademia Jazzu można jednak trafić także na mniej oczywiste smaki. Takim doświadczeniem był wieczór, podczas którego wystąpiła wokalistka Natalia Kordiak z nowym zespołem The Noise Architects.

Program Letniej Akademii Jazzu w Łodzi (2026)

Artystka dała się już poznać jako poszukująca kompozytorka i autorka nieszablonowych przedsięwzięć. W ubiegłym roku ruszyła z serią koncertów solowych pod znamiennym tytułem „nie-piękny śpiew”. Eksploruje w ich trakcie aspekty sztuki wokalnej: od akustycznej melodyjności, poprzez ekspansywne przetworzenia głosu i używanie efektów, aż po improwizowanie jeszcze bardziej swobodne. Tam pole ekspresji się rozszerza: pojawia się turpizm, dźwiękonaśladownictwo i wiele innych elementów, które składają się na interesującą, osobistą całość. Z kolei w roli kompozytorki działała do tej pory przede wszystkim jako liderka kwintetu, z którym wydała dwie płyty: „Bajka” (2019) i „Ytinamuh” (2023). Na obu słychać przejawy rozległej wyobraźni artystycznej i charyzmy liderki, a także wielość inspiracji – zarówno muzycznych, jak i literackich oraz filozoficznych. Tamten zespół już jednak nie funkcjonuje, a w międzyczasie Kordiak zaangażowała się między innymi w wokalny kwartet Voice Act. Dołączyła też do paru grup, gdzie pełni rolę sidemanki.

Koncert na Letniej Akademii Jazzu był pierwszą sytuacją od trzech lat, gdzie dzieliła się nową muzyką napisaną dla zaproszonych przez siebie artystów. Jest to ponownie kwintet, choć w składzie nie ma nikogo z poprzedniego zespołu. O zainteresowaniach i intencjach liderki wiele mówi dobór wykonawców. Kordiak zaprosiła bowiem doświadczonych improwizatorów Juliusa Gabriela (saksofony, elektronika) i Artura Majewskiego (kornet, elektronika). Na kontrabasie i perkusji zagrali zaś wszechstronni muzycy, którzy sprawdzają się zarówno w przedsięwzięciach stricte jazzowych, jak i tych mniej uchwytnych pod względem stylistycznym: Michał Aftyka oraz Stefan Raczkowski. Gdy widzi się taką grupę, trudno przejść obok niej obojętnie.

Na zaproszenie festiwalu Kordiak napisała dziewięcioczęściową kompozycję, wplatając w warstwę instrumentalną także angielskie cytaty z „1984” George’a Orwella i „Intuicji przedchrześcijańskich” Simone Weil. Dlaczego sięgnęła po te teksty? Co spowodowało, że nazwała swój nowy kwintet The Noise Architects? Jeśli ta muzyka trafi kiedyś na kolejne estrady albo zostanie wydana – a mam nadzieję, że tak będzie – pewnie dowiemy się więcej o inspiracjach i motywacjach, które stały za decyzjami artystki. W tym momencie ograniczę się do hasłowych zagadnień, o których wiem, że były dla Kordiak istotne w trakcie pracy nad tą kompozycją: wpływ polityki na prywatność jednostki, głębia wartości i uczuć versus powierzchowność informacji, wiara w możliwość samodzielnego nawigowania pośród hałaśliwego chaosu codzienności.